Broeikas project Balkan
Inleiding
Armoede is in de Balkan een belangrijk maatschappelijk probleem, vooral in regio’s waar landbouwgrond beperkt is. Ongunstige klimaatomstandigheden, door de staat opgelegde productiequota en economische tekorten beperken de inkomensmogelijkheden van de lokale bevolking aanzienlijk.
In dit verband is het Broeikas project een strategisch ontwikkelingsinitiatief van IHHNL, dat tot doel heeft arme gezinnen in de regio in staat te stellen een duurzaam inkomen te genereren met hun eigen middelen.
Doel van het project
Het hoofddoel van het project is om arme gezinnen in de Balkan – met name in de regio Preševo (Servië) en Kosovo – alternatieve inkomensbronnen te bieden, duurzame landbouwproductie te bevorderen en bij te dragen aan de structurele vermindering van armoede.
In dit kader wordt beoogd:
- Dat gezinnen in hun eigen voedselbehoeften kunnen voorzien;
- Dat zij inkomsten kunnen genereren door overtollige producten te verkopen;
- Dat zij bijdragen aan de lokale economie;
- Dat armoede wordt verminderd en het sociale welzijn wordt vergroot.
Reden van het project
De regio Preševo beschikt over vruchtbare gronden, maar vanwege de door de staat opgelegde landbouwquota kan er onvoldoende worden geproduceerd. Hierdoor:
- Zijn landbouwactiviteiten afgenomen,
- Zijn de inkomensbronnen van de bevolking beperkt,
- Is het armoedeniveau gestegen.
In deze omstandigheden komt het gebruik van broeikassen naar voren als een alternatief landbouwmodel dat zowel de beperkingen van het klimaat overwint als de mogelijkheid biedt om meerdere keren per jaar te oogsten.
Projectmethode en implementatieproces
1. Doelgroep bepaling
IHHNL identificeert arme gezinnen in Kosovo en Preševo via lokale partnerorganisaties. De gezinnen worden geselecteerd op basis van hun beperkte financiële middelen, maar ook op hun bereidheid en capaciteit om landbouwactiviteiten uit te voeren.
2. Overeenkomst en verplichtingen
Met elk geselecteerd gezin wordt een overeenkomst gesloten waarin zij zich ertoe verbinden:
- De broeikassen zo efficiënt mogelijk te benutten,
- De productie regelmatig voort te zetten,
- De projectmiddelen doelgericht te gebruiken.
De partnerorganisatie controleert regelmatig de activiteiten van de gezinnen. Daarnaast voeren vrijwilligers van IHHNL jaarlijks inspecties uit.
3. Financiële steun
De gemiddelde investering per kas bedraagt ongeveer €342.
IHHNL verstrekt de kasmaterialen en de nodige startondersteuning voor de eerste teelt.
4. Productie en inkomen
De gezinnen gebruiken de kas voornamelijk om in hun eigen voedselbehoeften te voorzien of verkopen hun producten, waarmee ze gemiddeld ongeveer €200 per maand verdienen.
Aangezien de kassen ongeveer 7 maanden per jaar actief worden gebruikt, komt dit neer op een jaarlijks inkomen van circa €1.400, wat in de regionale economische context een aanzienlijk bedrag is.
Activiteitsperiodes en begrotingsverdeling
| Nr | Jaar | Land | Begroting (€) | Aantal kassen |
| 1 | 2022 | Servië – Preševo | € 15.000,00 | 41 |
| 2 | 2023 | Servië – Preševo | € 10.000,00 | 30 |
| 3 | 2024 | Servië – Preševo | € 15.078,00 | 45 |
| 4 | 2025 | Servië – Preševo | € 10.000,00 | 30 |
| 5 | 2025 | Kosovo | € 10.000,00 | 30 |
| Totaal | € 60.078,00 | 176 |
Resultaten en effecten
1. Kwantitatieve resultaten
- 176 gezinnen hebben via het project een kas ontvangen.
- De totale investeringsbegroting bedraagt €60.078.
- Elk gezin verdient gemiddeld €1.400 per jaar.
- De totale jaarlijkse economische bijdrage van het project bedraagt ongeveer €246.400.
2. Sociale resultaten
- Gezinnen kunnen nu in hun eigen voedselbehoeften voorzien.
- De variëteit aan groenten en fruit op lokale markten is toegenomen.
- Vrouwen en jongeren nemen actief deel aan het productieproces, wat hun sociale en economische integratie bevordert.
- Landbouwkennis en vaardigheden zijn toegenomen, en het bewustzijn over duurzame productie is versterkt.
Evaluatie en toekomstperspectief
Het Broeikas project in de Balkan, uitgevoerd door IHHNL, is een lage kosten- maar hoog-impactmodel voor micro-ontwikkeling.
Het project levert op korte termijn inkomensverhoging op en draagt op lange termijn bij aan:
- Voedselzekerheid,
- Versterking van lokale productie,
- Vermindering van migratie,
- Ondersteuning van plattelandsontwikkeling.
Aanbevelingen voor de toekomst
- Opleidingsprogramma’s: Meer technische trainingen over kasbeheer, irrigatie, bemesting en productdiversificatie.
- Coöperatievorming: Producenten stimuleren om samen te werken voor gezamenlijke marketing en logistiek.
- Duurzame financiering: Meer arme gezinnen betrekken via microkredieten of roterende fondsen.
- Productdiversificatie: Naast groenteteelt ook aromatische planten en zaailingproductie ontwikkelen als alternatieve, waardevolle teelten.
Conclusie
Het Broeikas project in de Balkan is een voorbeeldig model op het gebied van armoedebestrijding, lokale ontwikkeling en bevordering van duurzame landbouwproductie.
IHHNL blijft, zoals tot nu toe, streven naar grote veranderingen met kleine budgetten, en zal met goed geplande en duurzame projecten blijven bijdragen aan het welzijn van de Balkanbevolking.
