13 Ekim 2017

Arakan: Kadim bir milletin hazin sonu

DSC_4730

 

Arakanl─▒ karde┼člerimize yap─▒lan zul├╝mler son y─▒llarda s─▒k s─▒k g├╝ndeme gelmektedir. B├Âyle olunca uluslaras─▒ yard─▒m kurulu┼člar─▒ ve sivil ├Ârg├╝tler Arakanl─▒ karde┼člerimiz i├žin yard─▒m kampanyalar─▒ organize etmekteler.┬á Ne varki, Arakan diye bir yer y├╝zy─▒llard─▒r var ve son y├╝zy─▒lda bu yerde ya┼čayan m├╝sl├╝manlara kar┼č─▒ sistematik bir ┼čekilde katliamlar yap─▒lmaktad─▒r. G├Âzden uzak g├Ân├╝lden de ─▒rak olur misali uzak co─črafyada bulunan bu karde┼člerimizin dram─▒ ancak son y─▒llarda g├╝ndeme gelmeye ba┼člad─▒.

Bir ├žok insan─▒n ├žok az bilgiye sahip oldu─ču Arakan neresidir ve Arakanl─▒ karde┼člerimize neden zul├╝m ediliyor… bu konu hakk─▒nda k─▒sa bir bilgi verelim. Co─črafi olarak G├╝ney AsyaÔÇÖda bulunan Myanmar (Burma) devletinin G├╝ney bat─▒s─▒nda bulunan bug├╝nk├╝ ad─▒ ile merkezi Sitwe olan Rakhine eyaletine Arakan diyoruz. Ger├žekte bu b├Âlgenin ad─▒ Arakan olmas─▒na ra─čmen budist Myanmar devleti bu b├Âlgeye Rakhine ismini vermi┼čtir. Bu eyalette budist Rakhineler ile Rohingya m├╝sl├╝manlar─▒ ya┼čamaktad─▒r.

Peygamberimiz MekkeÔÇÖden MedineÔÇÖye hicret etmesinin hemen akebinde b├╝t├╝n d├╝nyaya tebli─č ama├žl─▒ sahabalerini g├Ândermi┼čtir. Ayn─▒ d├Ânemlerde T├╝rkistanÔÇÖa AnadoluÔÇÖya ve hatta ├çinÔÇÖe dahi tebli─č ama├žl─▒ sahabeler g├Ânderilmi┼čtir. ─░┼čte bu d├Ânemlerde┬á ─░slam, Arakan b├Âlgesine tebli─čci olarak giden sahabe Vakkas b. Malik taraf─▒ndan ula┼čm─▒┼čt─▒r. Yani Anadolumuzdaki islam tarihi ile ArakanÔÇÖdaki islam tarihi ayni d├Ânemlere denk gelmektedir. Sekizinci y├╝zy─▒lda Bengal k├Ârfezinde m├╝sl├╝manlara ait bir ticaret gemisinin batmas─▒yla gemiden kurtulan yolcular─▒n Arakan topraklar─▒na s─▒─č─▒nmas─▒ ve burada kalmalar─▒ nedeniyle islam bu topraklarda daha h─▒zl─▒ yay─▒lmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. ┬áDaha sonraki d├Ânemlerde m├╝sl├╝man t├╝ccarlar─▒n en s─▒k u─črak merkezi olmas─▒ hasebiyle islam, bu topraklara tamamen yerle┼čmi┼čtir. 1430 y─▒l─▒na gelindi─činde Arakan┬á Sultanl─▒─č─▒ ad─▒nda bu toprakalarda m├╝sl├╝man bir devlet kuruldu.┬á Bu devlet zamanla o b├Âlgenin en zengin ve m├╝reffeh devleti oldu.. 16. ve 17. Yuzy─▒la gelindi─činde ba┼čta Portekiz ve Hollanda olmak ├╝zere baz─▒ Avrupa devletileri ile deniz ticareti yapmaya ba┼člad─▒lar.

1784 y─▒l─▒na geldi─činde ─░ngilizlerÔÇÖin┬á G├╝ney AsyaÔÇÖn─▒n bir ├žok b├Âlgesini i┼čgal etti─či d├Ânemlerde Arakan b├Âlgesini de i┼čgal ettiler. B├Âylece 354 y─▒l s├╝ren Arakan islam devleti y─▒k─▒lm─▒┼č oldu. ─░┼čte zul├╝mler tam olarak bu zamandan sonra ba┼člad─▒. Bir d├Ânem ─░ngilizlerÔÇÖin kontrol├╝ alt─▒nda zul├╝mler ya┼čand─▒ ve daha sonra ─░ngilizlerÔÇÖin bu b├Âlgeleri Myanmar budistlerin insaf─▒na terketmesiyle zul├╝mler had safhaya ula┼čt─▒. ┬á1932 y─▒l─▒nda m├╝sl├╝manlar tekrar devlet kurma giri┼čiminde bulundularsa da ba┼čar─▒l─▒ olamad─▒lar.┬á 1942 y─▒l─▒nda 150 bin Arakanl─▒ m├╝sl├╝man─▒ katlederek tarihin en b├╝y├╝k katliamlar─▒ndan birini ger├žekle┼čtirdiler. Ve bu tarihten sonra m├╝temadiyen yeni katliamlar yapt─▒lar. ─░leti┼čim ara├žlar─▒n─▒n yayg─▒n olmamas─▒ ve co─črafyam─▒zdan uzak olmas─▒ hasebiyle y─▒llarca bu katliamlar─▒ duymad─▒k.

1984 y─▒l─▒nda Myanmar devleti Arakan co─črafyas─▒n─▒ ve Arakan m├╝sl├╝manlar─▒n─▒ tan─▒mad─▒klar─▒n─▒ ilan ettiler. B├Âyle olunca ba┼čta kimlikleri olmak ├╝zere Arakanl─▒ m├╝sl├╝manlar─▒n en temel ya┼čam haklar─▒da ellerinden al─▒nm─▒┼č oldu.┬á Bundan sonra zul├╝mler ┼čiddetini dahada art─▒r─▒nca 200 bin Arakanl─▒ m├╝sl├╝man 1992 y─▒l─▒nda Banglade┼čÔÇÖe s─▒─č─▒nmak zorunda kald─▒. Ve bu tarihten sonra Arakanl─▒ m├╝sl├╝manlar ba┼čta Banglade┼č olmak ├╝zere kom┼ču ├╝lkelere s├╝rekli olarak g├Â├ž etmek zorunda kald─▒. ┬áSonu├ž olarak 15 Eyl├╝l 2017 tarihi itibariyle 1.6 milyon Arakanl─▒ kom┼ču ├╝lkelerde, 1 milyon Arakanl─▒ MyanmarÔÇÖ─▒n ba┼čka b├Âlgelerinde ve 120 bin Arakanl─▒ kendi topraklar─▒ olan Rakhine (Arakan) eyaletinde ya┼čamaktad─▒r. Bu tablo 21. y├╝zy─▒l─▒n modern d├╝nyas─▒nda kadim bir milletin yok edili┼činin bariz bir g├Âstergesidir.

Son zamanlarda yap─▒lan katliam, bask─▒ ve zul├╝mlerin artmas─▒ nedeniyle bir ay i├žerisinde 500 bin civar─▒nda Arakanl─▒ m├╝sl├╝man Banglade┼čÔÇÖe s─▒─č─▒nmak zorunda kald─▒. ├çok zor ┼čartlarda ve g├╝nlerce yaya olarak yap─▒lan yolculuklardan sonra Banglade┼čÔÇÖe gelen Arakanl─▒ m├╝sl├╝manlar─▒n yanlar─▒nda y├╝kte hafif bir ka├ž e┼čyadan ba┼čka hi├ž bir ┼čeyleri yoktur. Bu insanlar hayata tutunabilmeleri i├žin acilen ba┼čta g─▒da olmak ├╝zere her t├╝rl├╝ temel ihtiya├žlar─▒ temin etmek zorundalar. Banglde┼č devletinin k─▒s─▒tl─▒ imkanlar─▒ bu insanlar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermeye yetmiyor. Uluslaras─▒ kurumlar─▒n ve sivil yard─▒m ├Ârg├╝tlerinin ├žok h─▒zl─▒ olarak bu insanlara yard─▒mlar─▒ ula┼čt─▒rmas─▒ gerekiyor. Aksi halde a├žl─▒ktan ├Âl├╝mlerin ba┼člamas─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz hale gelecektir.

Banglede┼čÔÇÖin do─čusu Myanmar s─▒n─▒r b├Âlgesinin en b├╝y├╝k ┼čehri Coxs BazarÔÇÖd─▒r. Bu ┼čehirden g├╝neye do─čru Myanmar s─▒n─▒r─▒n─▒ me┼čhur Naf nehri olu┼čturmaktad─▒r. Bu nehrin g├╝neye do─čru okyanusla birle┼čti─či k─▒s─▒mlar ├žok geni┼čtir ve nehirden ziyade denizi and─▒rmaktad─▒r. Arakanl─▒ m├╝lteciler daha ├žok bu nehirden ge├žerek Banglade┼čÔÇÖe s─▒─č─▒nmaktad─▒r. Ne varki k├╝├ž├╝k tekneler ve kay─▒klar ile yapt─▒klar─▒ bu yolculuklar, teknelerinin ve kay─▒klar─▒n─▒n batmas─▒yla ├žo─ču zaman ├Âl├╝mle neticelenmektedir. En ac─▒ olan─▒da bu yolculuk s─▒ras─▒nda ka├ž m├╝lteci hayat─▒n─▒ kaybetti kimse bilmemektedir. Zira bu insanlar─▒n kay─▒tl─▒ olduklar─▒ her hangi bir yer olmay─▒nca ├Âlen ve kalanlar─▒n say─▒lar─▒ bilinmemektedir. Sa─č olarak Banglade┼čÔÇÖe ula┼čanlar,┬á Coxs BazarÔÇÖ─▒n 20-25 km g├╝neyinde bulunan huni ┼čeklinde okyanusa do─čru incelen yar─▒m adan─▒n tar─▒ma m├╝sait olmayan yerle┼čim alanlar─▒ndan uzak tepelere ve derelere yap─▒lan kamplara yerle┼čtirilmektedir.

Hollanda IHH olarak, son y─▒llarda d├╝nya g├╝ndemine gelen Arakanl─▒ m├╝sl├╝manlar─▒n dram─▒n─▒ 20 y─▒ld─▒r y├╝re─čimizde hissediyor ve d├╝zenli olarak yard─▒mlar─▒m─▒z─▒ yap─▒yorduk.┬á Son olaylardan sonra yard─▒m kampanyalar─▒m─▒z─▒ behemahal ba┼člatt─▒k ve toplanan yard─▒mlar─▒ Arakanl─▒ muhta├žlara ula┼čt─▒rmak amac─▒yla Ekim ay─▒n─▒n ilk haftas─▒nda Banglade┼čÔÇÖin Myanmar s─▒n─▒r─▒na gittik.┬á Burada g├Ârd├╝klerimiz kar┼č─▒s─▒nda insanl─▒─č─▒m─▒zdan bir kez daha utand─▒k.┬á Y├╝zbinlerce Arakanl─▒ m├╝sl├╝man tepelerin eteklerine ve derelerin i├žerisine bambu a─ča├žlar─▒ ve naylonlardan yap─▒lm─▒┼č ├žad─▒rlardan olu┼čan kamplara yerle┼čtirilmi┼čler. B├Âlgeye s├╝rekli ya─čmur ya─čmas─▒ nedeniyle her taraf ├žamur i├žerisinde. ├çad─▒rlar─▒n i├žerisinde dahi toprak nemli ve ─▒slak. ─░nsanlar burada sadece naylon brandalar┬á ├╝zerinde ┬áoturmak ve yatmak zorundalar. Kamplar─▒ gezerken bir ├žok ├žad─▒r─▒n i├žerisini g├Ârme imkan─▒m─▒z oldu. Ama her defas─▒nda ke┼čke g├Ârmeseydik dedik. Zira her ├žad─▒rda mutlaka bir hasta var ve baz─▒ hastalar ├Âl├╝mc├╝l derecede a─č─▒r. Ve en ac─▒ olan─▒da ├žaresizlikleri.. Elden hi├ž bir ┼čey gelmiyor… Doktor yok, ila├ž yok. G├Âz ya┼člar─▒na dualar─▒,┬á dualar─▒na g├Âz ya┼člar─▒ ┼čahitlik ediyor. Evin reisi olan bay veya bayanlar─▒n b├╝t├╝n g├╝nleri, kamplar─▒n yak─▒nlar─▒na kurulan yard─▒m da─č─▒t─▒m b├Âlgelerinde ge├žiyor. Yard─▒m kurulu┼člar─▒ yard─▒m da─č─▒tacak ve onlar─▒n baht─▒na ne d├╝┼čerse al─▒p ├žad─▒rlar─▒na g├Ât├╝recekler. Bazen de ├žad─▒rlar─▒na eli bo┼č d├Ânmek zorunda kal─▒yorlar. ─░├žerisinde ne olursa olsun g─▒da torbas─▒ ile ├žad─▒ra d├Ânenler ├žok ┼čansl─▒. Kesinlikle yemek se├žme haklar─▒ yoktur, kesinlikle doyuncaya kadar yeme imkanlar─▒ yoktur ve kesinlikle bir ka├ž g├╝n sonras─▒ i├žin yiyecekleri yoktur. Zira onlar─▒n lugatinde yokturdan ba┼čka bir ┼čey yoktur. Hayatlar─▒n─▒n karanl─▒k oldu─ču gibi geceleride karanl─▒k. B├╝t├╝n geceyi karanl─▒─č─▒n koynunda ge├žirmek zorundalar. Kendilerine yol g├Âsterecek en k├╝├ž├╝k bir mum ─▒┼č─▒─č─▒ dahi yoktur.

Kamplar─▒ gezerken her b├Âlgede ├žad─▒rlardan yap─▒lm─▒┼č camilere rastlad─▒k.┬á Bu insanlar─▒n, evlerinden ├Ânce ibadethanerini yapmalar─▒n─▒n gayreti i├žinde olmalar─▒ bizi ziyadesiyle duyguland─▒rd─▒. Zor ┼čartlarda ve k─▒s─▒tl─▒ imkanlarla ├žad─▒r camileri yapm─▒┼člar, her vakitte cemaatle namazlar─▒n─▒ k─▒l─▒yorlar ve ├žocuklar─▒n─▒ KurÔÇÖan-─▒ Kerim ve dinlerini ├Â─črenmeleri i├žin ├žad─▒r camilere g├Ânderiyorlar. MyanmarÔÇÖ─▒n budist y├Ânetimini ve d├╝nyay─▒ rahazs─▒z eden Arakanl─▒ m├╝sl├╝manlar─▒n bu hasletleri olmal─▒ ki, katliama maruz kal─▒yorlar.

Hollanda IHH olarak, Arakanl─▒ m├╝sl├╝manlar─▒n bir nebze olsun ac─▒lar─▒n─▒ azaltmak ve ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermek i├žin buralarda bulundu─čumuz g├╝nlerde i├žinde pirin├ž, mercimek, ya─č, tuz, ├žocuklar i├žin s├╝t tozu, patatess ve so─čan bulunan┬á g─▒da ├žuvallar─▒ da─č─▒tt─▒k. Ayr─▒ca branda, yerel kiyafet ve temizlik maddelerinden olu┼čan yard─▒m malzemelerini da─č─▒tt─▒k. Toplam 1000 aile Hollanda IHHÔÇÖn─▒n yard─▒mlar─▒ndan istifade etti. Yard─▒m da─č─▒t─▒mlar─▒m─▒z ├žok organizeli ve program dahilinde yap─▒ld─▒. Bu kadar ihtiya├ž sahibi insana, izdiham olmadan bu yard─▒mlar─▒ nas─▒l da─č─▒taca─č─▒m─▒z─▒n her daim endi┼česini ta┼č─▒yorduk. Ama endi┼čelerimizin yersiz oldu─čunu anlamak bizi ziyadesiyle sevindirdi. Zira, b├╝t├╝n yard─▒mlar Banglade┼č askerlerinin kontrol├╝nde ve organizesinde yap─▒lmaktad─▒r. B├╝t├╝n yard─▒m kurulu┼člar─▒,┬á yapacaklar─▒ yard─▒m─▒n ├že┼čidini ve miktar─▒n─▒ askerlerin y├Ânetimindeki yard─▒m koordinasyon merkezine bildiriyor. Yard─▒m koordinasyon merkezi, yard─▒mlar─▒n hangi kampta ka├ž ki┼čiye da─č─▒talaca─č─▒n─▒n tesbitini yap─▒yor ve bilaher yard─▒m kurulu┼člar─▒n─▒ kamp yak─▒nlar─▒nda bulunan da─č─▒t─▒m merkezlerine y├Ânlendiriyorlar. Daha ├Ânce ellerine numara verilen Arakanl─▒ m├╝lteciler yard─▒m da─č─▒t─▒m alanlar─▒na geliyorlar ve yine askerlerin kontrol├╝nde hi├ž bir izdiham olmadan yard─▒mlar ihtiya├ž sahiplerine ula┼čt─▒r─▒l─▒yor. B├Âylece b├╝t├╝n yard─▒mlar─▒n belli yerlere gitmesine mani olunuyor ve b├╝t├╝n m├╝ltecilerin yard─▒m alma imkan─▒ has─▒l oluyor.

Kamplarda ya┼čayan Arakanl─▒ m├╝ltecilerin g─▒da, giyecek ve bar─▒nma ihtiya├žlar─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda ├žok acilen temiz suya da ihtiya├žlar─▒ var. Kamplar─▒n kuruldu─ču yerlerde ya─čmur g├Âletlerinin ve derelerin pis sular─▒ndan ba┼čka su yoktur. Dolay─▒s─▒yla ├žok ivedilikle bu kamplarda su kuyular─▒n yap─▒lmas─▒ gerekir. Partner kurulu┼čumuz bu durumu daha ├Ânce bize bildirdi─či i├žin biz gitmeden ├Ânce ihtiya├ž olan kamplara 40 adet su kuyusu a├ž─▒lmas─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ ba┼člatt─▒k ve yard─▒m program─▒m─▒z kapsam─▒nda bu kuyular─▒m─▒z─▒n da a├ž─▒l─▒┼č ve kontrollerini ger├žekle┼čtirdik. Yapm─▒┼č oldu─čumuz kuyular─▒m─▒z─▒ ziyaretlerimizde g├Ârd├╝k ki, Arakanl─▒ m├╝lteciler, buralarda ├žama┼č─▒r ve bula┼č─▒k y─▒k─▒yor, ├žocuklar ve erkekler buralarda banyo yap─▒yor ve her┼čeyden ├Ânce tertemiz i├žme sular─▒n─▒ buradan tedarik ediyorlar. Bu ├žok ├Ânemli bir ├žal─▒┼čma oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yoruz ve bu nedenle Hollanda IHH olarak bu kuyular─▒ yapmaya devam edece─čiz..

Unutulacak!… Unutulacak!… Unutulucak!..

Arakanl─▒ m├╝ltecilerin dramlar─▒, haber g├╝ndemlerini, siyasilerilerin g├╝ndemlerini ve sosyal medya g├╝ndemlerini i┼čgal etti─či m├╝ddet├že insanlar─▒n duyarl─▒l─▒─č─▒ olu┼čuyor, bundan dolay─▒ yard─▒m kampanyalar─▒ yap─▒l─▒yor ve yard─▒mlar bu insanlara ula┼č─▒yor. Ancak g├╝ndemden d├╝┼č├╝nce insanlar maalesef hemen unutuyorlar. Tecr├╝beler, b├╝t├╝n insani krizlerde durumun b├Âyle oldu─čunu g├Âsteriyor. Belli bir s├╝re sonra Arakanl─▒ m├╝ltecilerin dramlar─▒ unutulacakt─▒r. Bu insanlar kaderleriyle ba┼čba┼ča kalacaklard─▒r. Her zaman s├Âyl├╝yoruz, hatta hayk─▒r─▒yoruz: Bu insanlar─▒n yard─▒mlardan ba┼čka g├╝venceleri yoktur. Unuttu─čumuz her an Arakanl─▒ karde┼člerimizin ├Âl├╝me daha ├žok yakla┼čt─▒─č─▒n─▒n ┼čuurunda olmal─▒y─▒z.

D├╝nya unutsada, biz unutmayaca─č─▒z ve unutturmayaca─č─▒z. ├ç├╝nk├╝ biz, insani ve islami vazifelerimizin ┼čuurunda olan bir toplumuz.

H├╝seyin G├╝nd├╝z

 

 

Payla┼č

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email